Selecteer een pagina
De Verslaving Voorbij - Hulp bij alcoholafhankelijkheid

HSP en alcoholafhankelijkheid

Heb ik als HSP meer kans op een alcoholverslaving

Als je een hoogsensitief persoon bent, komen indrukken uit het dagelijks leven meer en indringender bij je binnen dan goed voor je is. De impact is vaak groot en blijft lang hangen. Dat kan betekenen dat je je uit bescherming wil afsluiten. Niet zelden gebeurt dit met alcohol of een andere drug. Zo gezien is HSP een risicofactor voor het ontwikkelen van alcoholafhankelijkheid, of zoals doorgaans wordt genoemd: alcoholverslaving.

Afstand nemen of vluchten

Ben je hoog sensitief, dan is het belangrijk gezonde afstand te bewaren van stressvolle situaties waaraan je niet perse hoeft deel te nemen. Ik noem dat beperkt doorlaten aan de voordeur. Bijvoorbeeld: grenzen stellen aan wat een ander deelt aan persoonlijke ellende, geen sensatiekrant lezen, selectief tv kijken, je internetgebruik doceren, enzovoort. Je beschermt jezelf, maar schermt jezelf niet af van je omgeving, je blijft in contact.

Als gezond afstand houden niet lukt en alles toch binnenkomt, zit er op gegeven moment niks anders op dan vluchten via de achterdeur. Vaak is er dan al heel wat stress en overbelasting, met kans op burn-out, somberheid of depressie. Het vluchten in alcohol met als gevolg een drankprobleem of andere dwangmatigheid is dan een makkelijke reflex. Je schermt jezelf nu af van je omgeving, je gaat uit contact.

Ik gebruik die beeldspraak voor- en achterdeur (in- en uit contact), omdat het zo weergeeft dat je met vluchten in middelen zoals alcohol, ook je veilige plek verlaat. Iemand die door gebruik niet meer helder is, is ook niet meer thuis in zichzelf. Dat lijkt wel zo, maar in feite brengt elke slok je verder van jezelf vandaan. 

 

Oorsprong HSP

Hoge sensitiviteit kan ook worden gezien als gevolg van aanpassing: heel jonge kinderen die een zekere gevoeligheid hebben (nog niet zozeer hoog sensitief, maar wel sensitief) stemmen zich onder bepaalde omstandigheden meer af op volwassenen – op het primaire zorgsysteem – dat gezond voor hen is. Het resultaat van die vroege aanpassing is dat ze zeer gevoelige antennes hebben ontwikkeld.

Ik ben inmiddels zo’n 30 jaar bewust bezig met de kwestie van het drinken. Ik heb nog niemand ontmoet die wél dronk, maar niet extra gevoelig was voor prikkels. Bij nader inzicht hebben deze volwassenen van nu, hooggevoeligheid ontwikkeld als kind. Het kan een wereld van verschil maken als je eenmaal doorhebt welke psychologische constructies in jou aan het werk zijn, constructies die je extra kwetsbaar maken. Hoe eerder je deze in het licht zet, hoe beter.

 

HSP als label

De kracht van labels is onvoorstelbaar, veel mensen voelen zich er comfortabel bij, zo van: “nu ik weet wat ik heb, heb ik ook wat meer rust, ik kan andere vertellen dat het komt door mijn (hier het label) dat ik zo en zo functioneer.”  Vergaande labeling kent verschillende oorzaken, waaronder de eis van een DSM-diagnose om zorg te kunnen krijgen. Binnen de GGZ is over-diagnosticeren aan de hand van het welbekende DSM handboek een groot probleem.

Het nadeel van het hebben en uitdragen van een label is dat je jezelf toch ook afzondert. Maatschappelijk gezien is overdiagnose ziekmakend, steeds meer mensen vallen buiten de mainstream van wat nog als gezond wordt gezien. Het zou beter zijn als we veel vormen van menselijk gedrag meer zien als variaties in het menselijk functioneren en het menselijk potentieel en geen diagnose nodig hebben om iemand te ondersteunen.

Ik noem tot slot één vergelijking om te illustreren hoe verkrampt we als samenleving zijn geworden: een supertalent dat vóór zij/haar 10e levensjaar al het gymnasium heeft doorlopen, of een symfonie heeft geschreven, of prachtig piano kan spelen, vinden we bewonderenswaardig. Daarvan zeggen we niet dat ze gestoord zijn, toch staan deze supertalenten in werkelijkheid veel verder af van de norm dan veel mensen met een DSM-diagnose.